Sierlijke knobbelzwanen: trouw aan elkaar én aan hun plek

Thursday 24 September 2026

De knobbelzwaan was vroeger veel minder algemeen in Nederland. Eeuwenlang waren knobbelzwanen eigendom van de zwanendrifters, gehouden voor hun dons en vlees. Rond 1965 verdwenen de laatste zwanendriften. Losgelaten vogels en hun nakomelingen vermengden zich met wilde exemplaren. Tegenwoordig zijn ze vrij: statige sierlijke bewoners van onze sloten en plassen.

De knobbelzwaan is groot, witte donsachtige veren met een oranjerode snavel met een zwarte knobbel. Ze worden in het wild ca. 20 jaar oud.

Broeden
De knobbelzwanen broeden rond april en leggen 5 tot 7 eieren. Het nest wordt langs de oever gemaakt met takken en riet. Het vrouwtje broedt de eieren in 36 dagen uit. Terwijl het mannetje het nest fel verdedigd tegen indringers. Knobbelzwanen staan bekend om hun levenslange trouw aan hun partners, maar ook aan hun territorium. De jonge zwanen blijven lang bij hun ouders en zoeken later in de buurt een eigen territorium om te broeden. Op Schiphol Trade Park woont ook al een jaren een zwanenpaar.

Wat eet een zwaan?
Het voedsel van de knobbelzwaan bestaat bij voorkeur uit waterplanten en waterdiertjes. Zwanen zijn met hun lange hals gespecialiseerd in het ‘grondelen’ naar waterplanten op diepten in het water. Daarbij steken ze hun kop en borst onder water, terwijl hun achterlijf omhoog blijft steken. Dankzij hun lange hals kunnen ze veel dieper reiken dan veel andere watervogels. In Nederland is de waterkwaliteit de afgelopen jaren op veel plaatsen verbeterd en groeien er weer meer waterplanten. Hierdoor hebben de zwanen meer voedsel in het water en hoeven ze minder op het land op zoek te gaan naar gras.

Vliegen
Knobbelzwanen zijn een van de zwaarst vliegende vogels in Nederland: ca. 11 kg en met 2 meter vleugelspanbreedte hele grote vogels.

Om op te stijgen neemt de zwaan een aanloop over het water, waarbij hij snel met zijn korte poten rent en krachtig met zijn vleugels slaat. Zodra de vleugels voldoende lift geven, komt hij los van het water. Zijn poten verdwijnen onder de staartveren, als het landingsgestel van een vliegtuig, waarna hij opstijgt.

Het is dan ook niet vreemd dat onze nationale luchtvaartmaatschappij KLM sinds 1995 de knobbelzwaan heeft als reclameboegbeeld: een krachtige betrouwbare vogel in de blauwe lucht.

Tips

• Neem een verrekijker mee, kijk uit naar de wilde dieren van Schiphol Trade Park en geniet van onze natuur
• Houd afstand van de dieren en laat ze met rust.
• Rijd rustig over Schiphol Trade Park – de dieren kunnen zo maar oversteken.
• Houd de hond aan de lijn.

Lijkt een dier gewond of is er iets met ze aan de hand? Je kan contact opnemen voor overleg met de Dierenambulance Hoofddorp  088 – 8113680

Bronnen: Vogelbescherming Nederland / SOVON vogelonderzoek / Dierenbescherming Nederland

 

_{Maandelijkse column Corinne Kalisvaart, Fauna Haarlemmermeer.}

_{Corinne Kalisvaart van Fauna Haarlemmermeer woont aan de Rijnlanderweg op Schiphol Trade Park en zet zich in voor de fauna in de gemeente. In haar maandelijkse column schrijft zij over de wilde dieren die op Schiphol Trade Park leven. Informatief en educatief. Zo krijgen de vele dieren op het business park een gezicht en een verhaal. In de column van deze maand vertelt Corinne over de knobbelzwanen op Schiphol Trade Park. Fascinerende dierenwereld.}

_{September 2026
Fauna Haarlemmermeer, Corinne Kalisvaart
info@faunahaarlemmermeer.nl}

« Terug